Detox: Sapkuur of water vasten

sapkuur

Ontgiften of detoxen heeft vele voordelen voor je gezondheid. Het is een reset van je systeem. Het geeft je een energieboost en laat je huid en haar stralen. Er zijn verschillende methoden voor een detox. Een sapkuur en vasten zijn hiervan de bekendste voorbeelden. Ik vergeleek beide methoden en heb mijn bevindingen voor je op een rijtje gezet.

Sapkuur: wat is het?

Een sapkuur bestaat uit een periode van 1-5 dagen waarin je niets eet, enkel drinkt. Naast veel water neem je iedere paar uur een sapje. Sapjes bestaan veelal uit groente, fruit, kruiden en specerijen. Allen boordevol vitaminen, mineralen en antioxidanten. Met name de antioxidanten helpen je om ontstekingen in je lichaam te lijf te gaan. Daarnaast geeft het feit dat je weinig eet je lever en nieren de tijd om je lichaam te ontdoen van afvalstoffen (detox). Na een sapkuur voel jij je weer helemaal fris en energiek. Je hebt het gevoel de wereld aan te kunnen. Grote kans ook dat je heel wat kilo’s kwijt bent. 

Water vasten: wat is het?

Water vasten is een andere manier om dezelfde effecten te bereiken als een sapkuur. Alleen drink je nu alleen water, eventueel aangevuld met koffie (zwart) en thee (zonder suiker). Een watervast duurt meestal tussen de 2 en 5 dagen, waarvan de grootste effecten na ongeveer 3 dagen worden verwacht. Op deze manier krijg je helemaal geen voedingsstoffen binnen. Je lichaam haalt energie uit je reserves. Hierdoor krijgt je lichaam de tijd om echt aan de slag te gaan met herstellen. Niet alleen worden afvalstoffen opgeruimd, ook cellen worden hersteld of opgeruimd. Dit zorgt voor een verjonging van je hele lichaam. Het verhoogt je alertheid, energie, vitaliteit, stemming, concentratie en humeur. 

stress hormonen

De voordelen van een sapkuur en water vasten 

Water vasten heeft dezelfde voordelen als een sapkuur. Het enige wat een sapkuur heeft wat water vasten niet heeft zijn de voedingsstoffen die je met de sapjes binnenkrijgt. Dit ga je met alleen water drinken natuurlijk nooit bereiken. Er wordt verondersteld dat de vitaminen en mineralen uit de sapjes zelfs beter worden opgenomen, doordat er geen ballast omheen zit.

Hier heb ik wel mijn twijfels over. Aangezien de meeste sapjes met een slowjuicer worden gemaakt, waardoor de meeste vezels van het sap gescheiden zijn. Juist deze vezels zorgen voor gezonde darmen waardoor de opname van voedingsstoffen wordt gestimuleerd. Heb je darmklachten voordat je aan een sapkuur begint? Ik kan me heel goed voorstellen dat deze klachten juist verergeren door de sapjes, aangezien de voedingsstoffen in hoge concentratie binnenkomen en veel zuren en fruit suikers bevatten. Door de irritatie of beschadiging in je darmen neem je ook lang niet alle voedingsstoffen goed op. Hier is echter geen onderzoek naar gedaan. 

Voordelen van een sapkuur

Voor de voordelen van een sapkuur is geen enkel wetenschappelijk bewijs. De voordelen die een sapkuur worden toegediend heb ik toch even voor je op een rijtje gezet. 

  • Ontgiften
  • Beter vitaminen en mineralen opnemen
  • Gezonde huid
  • Ontspannen darmen
  • Energieboost
  • Reset van gewoontes
  • Gewichtsverlies

Voordelen van vasten

Zoals gezegd heeft water vasten ook de bovengenoemde voordelen. Doordat je helemaal geen voedingsstoffen binnenkrijgt, krijgen je darmen ook beter de tijd om te herstellen. Daarnaast krijg je bij vasten ook geen suikers binnen. Je lichaam schakelt volledig om naar vetverbranding om aan voldoende energie te komen. Dit heeft als voordeel dat de bloedsuikerspiegel heel stabiel blijft. Je lichaam krijgt echt de tijd om te herstellen. Terwijl ieder sapje zorgt voor een stijging van de bloedsuiker en daarmee de aanmaak van insuline. Ieder sapje is weer een stressor voor je lichaam, hoe klein ook. Een stressor die je niet met water vasten hebt. 

sapkuur

Je lichaam krijgt hierdoor alleen bij vasten de kans om in staat van autofagie te komen. Een staat waarin je lichaamscellen gaan opruimen. Beschadigde en kapotte cellen worden gerepareerd of gebruikt om nieuwe cellen te maken. Op deze manier repareer je je hele lichaam, inclusief je immuuncellen voor een verbeterde weerstand. 

Het gebrek aan voeding is daarnaast ook een reset voor je darmflora. Bacteriën in je darmen die vragen om suikers, overleven het niet tijdens het vasten, wel bij een sapkuur. Dit geeft de ruimte om andere bacteriën juist te laten groeien. Grote kans dat je na een water vast af bent van je suikerverslaving. 

Vanaf ongeveer 72 uur of 3 dagen vasten krijgt je lichaam nog een extra immuunbooster, doordat je nieuwe stamcellen gaat aanmaken. Een mogelijkheid om je lichaam nog meer te repareren. 

Lees meer over 72 uur vasten: 72 uur vasten – mijn ervaringen

De voordelen van water vasten hebben wel wetenschappelijk bewijs. Hieronder heb ik ze nogmaals op een rijtje gezet:

  • Darmflora reset
  • Insuline gevoeligheid en suikerstofwisseling verbeteren
  • Vetverbranding verhogen
  • Verminderen van ontstekingen
  • Energie, vitaliteit, alertheid worden verhoogd
  • Positieve stemming en concentratie worden gestimuleerd

Nadelen van een sapkuur en vasten

Naast de voordelen zijn er natuurlijk ook nadelen. Voor beide methoden geldt dat je deze niet op zichzelf moet zien. Gewicht verliezen door een sapkuur en vasten, waarna je terug gaat naar je oude patroon, zorgt niet voor blijvend gewichtsverlies. Ook bouw je opnieuw afvalstoffen op, binnen enkele maanden heb je weer een nieuwe detox nodig. Het werkt wel als je daarna een gezond eet- en beweegpatroon opbouwt. 

Daarnaast kun je niet zomaar opeens een sapkuur of lange vast doen, als je lichaam dit niet gewend is. Je lichaam moet wennen aan de overschakeling van vetverbranding. Dit vraagt een aanloop periode van minstens twee maanden. Doe je dit niet, dan loop je het risico dat je bloedsuiker te laag wordt waardoor je een hypo ervaart. Je bloedsuiker zakt dan gevaarlijk laag waardoor je eerst duizelig en chagrijnig wordt. Schakelt je lichaam niet over op een andere energiebron, zoals vetverbranding, dan kun je je bewustzijn verliezen. 

Let op: Volg geen sapkuur en ga niet water vasten als je diabetes of hart- of nierproblemen hebt, je zwanger bent of borstvoeding geeft!

Kosten sapkuur

De keuze tussen een sapkuur of water vasten kun je maken op basis van de effecten. Neem daarnaast ook het volgende mee: een sapkuur is heel prijzig, tot wel €50 per dag, water vasten is kosteloos. Je eet immers niets en drinken doe je toch wel. Daarnaast is het plannen van een water vast makkelijker. Je hoeft immers geen rekening te houden met eettijden en water is overal wel verkrijgbaar. 

Tips voor een goede detox

Het effect van beide, sapkuur en water vasten, varieert overigens van persoon tot persoon. Heel veel factoren spelen een rol. Denk hierbij aan je gezondheid, gewicht en hormoonbalans voordat je start met vasten of een sapkuur. De volgende tips helpen je om jouw detox tot een succes te maken. 

  1. Start pas met vasten of een sapkuur als je lichaam meer gewend is aan periodes met minder eten. Zorg dat je vooraf al vaker vast en gemakkelijk 12-16 uur zonder voeding kan. De eerste stap hierna is een vast van 24 uur. Als dit goed gaat kun je daarna een langere vast proberen. Op deze manier train je je lichaam om makkelijker over te gaan op vetverbranding en wen jij aan het gevoel van een langere periode zonder eten. Dit verkleind het risico op een gevaarlijk lage bloedsuikerspiegel en vergroot de kans van slagen, ook van een sapkuur. 
  2. Niet iedere sapkuur is hetzelfde. Veel sapjes bevatten fruit en weinig vezels, hierdoor is de suiker- en insulinepiek ongezond hoog. Er zijn echter merken waar vooral groente in zit. Deze sapkuur is meteen stukken gezonder. Let bij je keuze op de verhouding suikers en vezels. Een gezonde verhouding is 1:5 of zit dichter bij elkaar. Alle andere sapjes verhogen je bloedsuiker te veel. 
  3. Ga niet sporten tijdens een sapkuur of lange vast. Door het vasten verbruik je de suiker reserves in je spieren, net als bij sporten. Doordat je niet of nauwelijks eet is het lastig om dit aan te vullen. Kramp in je spieren tot gevolg. Je herstelt niet goed van sporten. Bewegen is wel prima. Wandelen, fietsen of rustige yoga of streching ondersteunt wel je gezondheid.
  4. Het slagen van een lange vast of sapkuur staat of valt bij een goede planning. Plan je detox op dagen waarop je niet veel stress verwacht op je werk of thuis. Ook veel sociale activiteiten draaien om eten en drinken, niet zo handig als jij met een detox bezig bent. Helemaal ontkomen ga je er niet aan. Bedenk vooraf een strategie om hiermee om te gaan. 
  5. Probeer jezelf wel af te leiden van honger. Doordat je overschakelt op vetverbranding zal de honger niet altijd aanwezig zijn, de neiging om iets in je mond te stoppen wel. Door jezelf af te leiden van de honger, ben je hier niet de hele dag mee bezig en maak je het makkelijker voor jezelf. Lees een boek, speel een spelletje of ben creatief bezig. Ga wel gewoon aan tafel zitten als je gezin eet. Vermaak jezelf met een kop thee en maak het gezellig.

Ik kies voor vasten en jij?

Zelf ben ik een groot voorstander van vasten. Mijn langste vast is 84 uur. Makkelijk was het niet, vooral mentaal. Fysiek heb ik me geen moment ellendig gevoeld. Met name de suikerpieken en de hoge kosten van een sapkuur, houden mij tegen om dit ook te proberen. Toch kan ik me voorstellen dat het laagdrempeliger is dan water vasten. Je krijgt immers wel veel voedingsstoffen binnen. Dit voelt gezonder en makkelijker. Al denk ik dat een sapkuur in de praktijk echt niet eenvoudiger is dan een lange vast. En dan zorgen de extra voordelen van vasten bij mij voor de doorslag om hiervoor te kiezen. Dit maakt echter van de sapkuur nog geen ongezonde keuze.